Rellen

Het was niet mijn beste dag. Dat geef ik gelijk toe. De hele aanloop met journaalberichten, gedrukte t-shirts en filmpjes maakte dat ik er zin in had. Een gemoedelijk en spontaan feestje in Haren. De eerste van zijn soort in Nederland en ik zou er bij zijn. Het was immers op steenworp afstand van waar ik woon. Het begon gemoedelijk maar tegen negenen sloeg het om en ik ook.Rellen

Mijn hele leven ben ik trots geweest op mijn aanleg om groepsdruk te weerstaan. In groepen heb ik altijd mijn eigen koers gevaren. Nooit gerookt, nooit drugs gebruikt, nooit vernielingen gepleegd, en ook nooit bang geweest mijn mening te behouden. Eén van mijn principes was zelfs om rokende meisjes links te laten liggen. Nooit zou ik een meisje vragen dat zich gewonnen had gegeven aan de ‘wil je ook eentje?’. Roken beschouwde ik als een uiting van zwakke wil.

Toen in Haren echter de eerste stoeptegels werden losgetrokken. Voor ik er erg in had omklemden mijn handen het koude, gruizige steen. De worp aanzettend spande mijn rechterarm zich achterwaarts. Van een walging die de boel nog had kunnen redden was geen sprake, dat stadium had ik allang doorlopen. Elke kans op een ervaring moet je aangrijpen is mijn devies geworden. En om nog even op Sartre door te gaan, hoe zou je anders kunnen kiezen voor wie je wilt worden als je niet alles uitprobeert? Nog zoiets dat ik vroeger verachtte: mensen die uit waren op ervaringen van kicks en thrills. De sensatiezoekers die gingen bungee jumpen, in achtbanen stapten en partydrugs slikten. Voor dat soort dingen ben ik nog steeds te bang, maar een beetje anoniem meerellen ging me gemakkelijk af. Ik liet me meevoeren met de heersende stemming.

Wat is er nog over van mijn oude zelf vraag ik me weleens af. Lang heb ik het idee gehad nog steeds dezelfde ik te zijn als het jongetje in groep 6. Het beeld van mijzelf als autonoom wezen heb ik ondertussen wel failliet verklaard. Het is gewoon geen doen om voor alles verantwoordelijkheid te nemen. Ik maak niet alle beslissingen meer, ik laat me graag meevoeren met de heersende stemming. Wat ik bedoel kent iedereen. Het is de extase die je overkomt wanneer je in een stadion met duizenden anderen een wedstrijd volgt. De extase die je het gevoel geeft van iets groters deel uit te maken en die er voor zorgt dat je uitbundiger reageert dan dat je thuis alleen op de bank zou doen. We hebben allemaal die ontvankelijkheid voor de heersende stemming. We zijn alleen getraind om die te negeren en zelf te bepalen hoe we handelen. Ik in ieder geval wel. Een kleine erfenis van Kant en consorten.

En dan te bedenken dat mensen wel eens vragen wat je nu aan filosofen hebt! Filosofen maken alles mogelijk. Dat doen ze door nieuwe fundamenten te maken waar al het andere op gebouwd is. Die gebouwen zien de mensen wel, het fundament ziet bijna niemand. Het is bijvoorbeeld niet altijd zo geweest dat mensen dachten zelf de controle over hun leven te hebben. In de middeleeuwen was het rad van de god Fortuin een bepalende factor in het leven. Nog eerder waren het de Grieken die een hele berg goden hadden, elk met zijn eigen invloed. Van een ik kon nauwelijks sprake zijn.

Welke god mij te pakken had weet ik niet. Mocht de lange arm der wet me nog te pakken krijgen dan heb ik iets uit te leggen. Dan zou ik beginnen met de vraag waarom niet? Waarom zou je niet gaan rellen? Ethiek bestaat niet en alles is geoorloofd is een veel gehoorde kreet. Persoonlijk houd ik er een iets andere ethiek op na. Alles mag waar je mee weg kunt komen. Ik geloof dat ik er mee weg ben gekomen.