Categories
Columns

Helmantel

Henk Helmantel is kunstenaar van het jaar geworden en dat roept bij velen de hoop op dat zijn werk nu toch spoedig in het Groninger Museum te vinden zal zijn. De discussie is al eerder gevoerd, maar ik denk dat de presentatrice van RTV Noord het algemene sentiment goed verwoordde met de vraag dat het Groninger Museum nu toch niet meer om hem heen kon. Welnu, ik denk dat het museum nog steeds goed om de schilder Helmantel heen kan en het “trekken van een lange neus” is een gebaar dat volledig misplaatst is.

Hoort Helmantel in het Van Gogh museum? Nee, daar horen de werken van Van Gogh te hangen. Hoort Helmantel in het postzegelmuseum? Nee, daar horen voornamelijk postzegels tentoongesteld te worden. Hoort Helmantel thuis in het Groninger Museum? Nee, want dat museum heeft gewoon een andere doelstelling. De naam suggereert misschien wel dat het zou gaan om kunst uit Groningen, maar misschien slaat de naam veel meer op de locatie van het museum.

Eén van de doelstellingen van het museum is om `het publiek [te] verwonderen en aanzetten tot meningsvorming`. Hoe zou Helmantel hier ooit in moeten passen? Zijn werk is ontegenzeggelijk knap en voor velen van een ongekende schoonheid, maar waar zit de verwondering? Waar het aanzetten tot meningsvorming?

Dat juist die componenten ontbreken is ook niet verwonderlijk als we bedenken dat het hier een religieus man betreft. Religieuze mensen stellen minder vragen, hun wereld is immers helder en duidelijk. Een goed voorbeeld is president Bush. Voor Bush was het klip en klaar dat er goed en kwaad in de wereld is en waar het zich ophoudt. Daar is geen verwondering, daar is slechts het weten.

Desalniettemin geef ik Helmantel graag een kans. Een belangrijk aspect van kunst is namelijk de rol van de toeschouwer. Die is geen passieve observator maar denkt als het ware mee met het kunstwerk. Als we de verwondering dus niet kunnen vinden in de bedoelingen van de kunstenaar, dan is die misschien te vinden bij de toeschouwer. Ik verwonder mij bijvoorbeeld over de durf van de kunstschilder om zijn leven hier aan te wijden. Veel mensen van mijn generatie zouden worden bevangen door angst bij het vooruitzicht om veel andere zaken mis te lopen.

Tenslotte, dat het juist de statenfractie van de Christenunie was die vorig jaar politieke vragen stelde over het beleid van het Groninger Museum is veelzeggend. Eén van de argumenten van de CU was overigens dat de subsidies inmenging in het beleid zouden rechtvaardigen. Met hetzelfde argument zouden zij ook kunnen pleiten voor een aanpassing van het curriculum van de universiteit: veel mensen geloven de bijbel, de universiteit krijgt subsidies, dus vervang de colleges over Darwin door colleges over het creationisme.

Zolang Helmantel in de eeuwenoude traditie blijft werken levert dat geen plek op in het Groninger Museum. Zolang zijn liefhebbers vooral in de christelijke hoek zitten zal daar de verwondering ook niet ontstaan. Zolang het Groninger Museum… Misschien zijn we toe aan een Helmantelmuseum? Waarom hoor ik dat idee nergens? Waarom is het zo belangrijk dat het juist in het gerenommeerde Groninger Museum moet komen te hangen? Een stukje propaganda misschien?

TIP : bekijk ook eens deze site over de grootste uitdaging van deze tijd, namelijk je leven zin geven in een wereld die geen zin meer lijkt te bieden.

By Jasper

Jasper studeerde filosofie in Groningen. Sinds 2008 schrijft hij columns, gewoon om zijn pen te proberen. Hij wordt wel eens de nieuwe Martin Bril genoemd. Ook bij Jasper is het alledaagse terug te vinden. Zijn columns verschijnen ook op dumpjekunst.nl en eerder bij kvk netwerk, cnv zelfstandigen en snelafstuderen.nl. Een thema dat in veel columns op één of andere manier terugkomt, is de onttovering van zijn wereld.