Categories
Columns

Leefregels

“Ik doe niet meer,” zegt Paul tegen Marie. Paul is acht en was met Marie aan het spelen. Marie kijkt wat beteuterd, maar is het zo te zien wel gewend om abrupt alleen verder te moeten spelen. Samen hadden ze het verloop van het spel voortijds tot in detail bedacht. “Als jij dit zegt, zeg ik dat en dan jij dit, en dan doe ik zo zodat jij…” enzovoort enzovoort. Maar nu is Paul het zat. Waarom weet ik niet, misschien is hij net als ik snel verveeld. Hij doet niet meer.

Ik doe ook niet meer. Ik ben het ook zat en houd me niet meer aan de regels. Begrijpt u mij niet verkeerd dat u nu denkt dat ik een losgeslagen projectiel ben. Verre van. Het komt er op neer dat ik sommige regels niet meer volg. Ik zal er hier twee grote regels uit onze cultuur bespreken, namelijk de regels van succes en van levenskeuzes.

De eerste regel die ons overal waar we komen wordt ingeprent is dat we successen moeten behalen. Bij het sporten gaat het om het winnen, bij het werken gaat het om de carrière en ook op school gaat het om presteren. De ratrace is een feit. Als je niet de top bereikt is je leven eigenlijk verspilde moeite. En vertelt u mij nu niet dat dat idee nog nooit door uw hoofd is gegaan. Mocht u nog steeds last van dit idee hebben, dan kan ik u van harte het boekje, en dat bedoel ik niet kleinerend want het is gewoon een alleraardigst klein boekje, van Bas Haring ‘Voor een echt succesvol leven’ aanraden*.

De tweede regel die ons op niet veel minder plekken wordt ingeprent is dat het leven draait om het maximaliseren van ons genot. Wanneer we voor keuzes staan, zo is het idee, horen we af te wegen welke weg het meeste op zal leveren en die te kiezen. In Charles Taylor zijn werk worden dit zwakke evaluaties genoemd. In onze huidige tijd draait het allemaal om zwakke evaluaties. Sterke evaluaties draaien om de vraag wie je wilt zijn. Een paar voorbeelden.

Een voorbeeld van zwak evalueren is wanneer iemand de keuze heeft tussen een avond muziek of een avond theater en bekijkt waar hij of zij op dat moment het meeste zin in heeft. Je kunt niet naar het theater én naar het muziekpodium, dat gaat gewoon niet. Je zou wel de ene avond naar het ene kunnen en een andere avond naar het andere. Bij sterk evalueren kan dat laatste niet omdat het contrast tussen de opties groter is. Iemand kan niet én dapper én laf willen zijn. Dit heeft namelijk veel meer te maken met wie iemand wil zijn, dan met waar iemand op dat moment toevallig zin in heeft. Maar sterke evaluaties, wie spreekt daar tegenwoordig over?

Paul zal vast nog wel eens met Marie gaan spelen en ik doe ook nog wel, en we hopen allebei steeds beter naar onze eigen regels te spelen respectievelijk te leven. Voor zover daar een verschil tussen is.

* voor degenen die bekend zijn met het begrip ‘memen’ is het goed om te weten dat het hele boekje eigenlijk over de meme van het succes gaat, maar het woord zelf wordt nergens genoemd.

TIP : bekijk ook eens deze site over de grootste uitdaging van deze tijd, namelijk je leven zin geven in een wereld die geen zin meer lijkt te bieden.

By Jasper

Jasper studeerde filosofie in Groningen. Sinds 2008 schrijft hij columns, gewoon om zijn pen te proberen. Hij wordt wel eens de nieuwe Martin Bril genoemd. Ook bij Jasper is het alledaagse terug te vinden. Zijn columns verschijnen ook op dumpjekunst.nl en eerder bij kvk netwerk, cnv zelfstandigen en snelafstuderen.nl. Een thema dat in veel columns op één of andere manier terugkomt, is de onttovering van zijn wereld.