Categories
Columns

Hommels

Ik sta bij een spoorwegovergang. De gesloten rood witte slagbomen, de rinkelende bel en de knipperende rode lampen deden mij stoppen. Dat heb ik zo geleerd, net als het wachten totdat de rode lampen gedoofd zijn, er kan immers nog een trein komen. Vroeger was ik al het braafste jongetje van de klas. In de verte lijkt de trein weinig haast te maken om ons brave burgers te ontzetten. Ik wacht. Een hommel schiet voorbij en vliegt het spoor over. Hij wel. Net als ik kan hij gewoon het spoor oversteken, alleen hij doet het en ik niet. Zijn doen en laten worden niet bepaald door een steeds groter wordend geheel van wetten, regels en gewoonten.

Als filosoof heb je het voorrecht je bewust te zijn van veel wetten, regels en gewoonten. Daar waar anderen niet anders weten dan dat de zaken nu eenmaal zijn zoals ze zijn, daar ziet een filosoof alternatieven. Dat dit voorrecht niet aan iedereen is gegeven werd mij duidelijk toen ik deze week de film ‘Capitalism – a love story’ van Micheal Moore zag. Mensen die zich hun huis laten uitzetten omdat een uitdijend geheel van wetten, regels en gewoonten dat zo stelden. Mensen die zich werkloos lieten verklaren omdat een uitdijend geheel van wetten, regels en gewoonten dat zo dicteerden. Dat kon allemaal gebeuren omdat er aan de top van grote financiële bedrijven mensen zaten die wel door hadden dat ze de werkelijkheid naar hun hand konden zetten en daar rijk mee zijn geworden.

Een ander voorbeeld dat mij te binnen schiet is mijn vroegere buurman. Hij was portier van een instelling en zal geen buitensporig hoog salaris hebben verdiend. Toen wij eens in discussie kwamen over wie wat verdient en zou moeten verdienen, stelde hij ‘verschil moet er zijn’. Ik denk echter dat hij het wel fijn had gevonden als de welvaart iets evenrediger was verdeeld in Nederland. Met het accepteren van het bestaan van verschillen wordt dat Nederland alleen wel een onhaalbare utopie.

De hommel die de spoorwegovergang oversteekt, is, hoewel echt gebeurd, natuurlijk een metafoor. Het staat voor de ongebreidelde vrijheid die de mens heeft als hij in staat is zich te ontdoen van alle wetten, regels en gewoonten. Als hij in staat is to unlock his mind, kan hij de wereld naar zijn hand zetten. Dit is precies wat de mensen uit de film van Moore ook ontdekten. De onthuisden keerden gewoon terug naar hun huis en de ontslagenen zochten een manier om hun werk samen voort te zetten. Hoe dat mogelijk is? Omdat het kan. Ooit een hommel voor een spoorwegovergang zien wachten?

Nog een aardigheidje over de hommel. Het schijnt dat het natuurkundig niet te verklaren is dat een beestje als de hommel kan vliegen. Zijn vleugels zouden veel te klein zijn om zo’n groot lichaam door de lucht te bewegen. Maar ja, dat weet de hommel niet, die vliegt gewoon!

By Jasper

Jasper studeerde filosofie in Groningen. Sinds 2008 schrijft hij columns, gewoon om zijn pen te proberen. Hij wordt wel eens de nieuwe Martin Bril genoemd. Ook bij Jasper is het alledaagse terug te vinden. Zijn columns verschijnen ook op dumpjekunst.nl en eerder bij kvk netwerk, cnv zelfstandigen en snelafstuderen.nl. Een thema dat in veel columns op één of andere manier terugkomt, is de onttovering van zijn wereld.