Categorieën
Essays

Begeleiden

Tirri en Ubani pleiten in hun artikel How do gifted girls perceive the meaning of life? naar mijn idee terecht voor loopbaanbegeleiding waarin het persoonlijk wereldbeeld het vertrekpunt is. In dit geval gaat het om begeleiding aan jonge hoogbegaafde meisjes Finland. Uit de adviezen die zijn geven aan het einde van het artikel blijkt echter dat sommige wereldbeelden in hun ogen ‘fout’ zijn. Daar zou ik graag iets tegenin willen brengen.

De studie van Tirri en Ubani bestaat hoofdzakelijk uit de bespreking van twee interviews. Uit een klas voor hoogbegaafde leerlingen zijn twee meisjes geselecteerd die vergelijkbaar zijn op het vlak van academische prestaties. Op het vlak van zingeving (in het onderzoek opgevat als de relatie tot God, zelf, anderen en wereld) vormen zij een paar met een groot verschil in scores. De meetinstrumenten om deze scores vast te stellen waren een vragenlijst om de spirituele sensitiviteit te meten en de Defining Issues Test.

Het paar met het grootste verschil is Jean en Susan, twee meisjes van 12 jaar oud uit dezelfde klas. Jean scoorde hoger dan gemiddeld op de beide tests en Susan lager dan gemiddeld op beide tests. Over de zin van het leven zegt Jean:

“The meaning of life is a personal reason for
individual’s existence. It is a task that has
been predestined by God to each person to
complete.”

Susan zegt daarover:

“Meaning of life doesn’t really exist as given.
Our role in life is the outcome of our
individual choices that are based on our will
and desires. We are completely on our own in
this world; there is no God[.]”

In het geval van Jean is er duidelijk een God, eentje die beschikbaar is voor haar en haar problemen. Wat haar zelf betreft, ze voelt sterk dat haar een taak is toebedeeld en dat ze die moet ontdekken en uitvoeren. Ze is begaan met anderen, van een medeleerling die hulp nodig heeft bij wiskunde tot aan de armen in landen ver weg. De wereld is voor Jean een plek vol met wonderen. Ze kan zich echter ook voorstellen dat de wereld bekeken vanuit een ander perspectief geen wonderen bevat.

In het geval van Susan is er duidelijk geen God. Wat haar zelf betreft, ze ervaart geen opgelegde missie die ze moet ontdekken en uitvoeren. Ze lijkt in mindere mate begaan met anderen. Mensen zijn zo verschillend in haar ogen dat er van gemeenschappen geen sprake kan zijn. Ze ziet mensen als een verzameling individuen die zichzelf moeten zien te redden.  Het kwaad in de wereld deert haar niet zolang ze er geen last van heeft. Wel ervaart ze oorlogen als onrechtvaardig omdat veel gewone mensen er ongewild mee te maken krijgen. De wereld is voor Susan een speelplaats voor mensen.

Tirri en Ubani schrijven vervolgens dat “Girls like Susan should be guided to reflect on other people’s needs and global problems in the world” want “some gifted girls are not that acutely sensitive in moral and spiritual domains.” Daar zit voor mij een probleem. Susan zou je namelijk ook kunnen zien als een kritische denker die al vroeg op een fundamenteel probleem is gestuit. Namelijk, waarop baseer je je morele oordelen? Sinds de dood van God lijkt alles geoorloofd. Dat ze op dit punt in haar ontwikkeling een individualistisch antwoord heeft is niet per se fout. Jean zou je kunnen zien als een minder kritische denker. En waarom is het advies van Tirri en Ubani niet om Jean voor te bereiden op het moment dat haar geloof minder sterk wordt, of misschien zelfs wegvalt? In de begeleiding zou Jean gevraagd kunnen worden wat ze zou doen als God geen taak voor haar had weggelegd.

Tirri, K., & Ubani, M., 2004 How do gifted girls perceive the meaning of life? Gifted Education International, Vol. 9, 266-274.

Skarżyńska, K., & Radkiewicz, P., 2004. Adult attachment styles and negativistic beliefs about the social world: The role of self-image and other-image. Polish Psychological Bulletin, Vol. 45(4), 511-520.

Door Jasper

Jasper studeerde filosofie in Groningen. Sinds 2008 schrijft hij columns, gewoon om zijn pen te proberen. Hij wordt wel eens de nieuwe Martin Bril genoemd. Ook bij Jasper is het alledaagse terug te vinden. Zijn columns verschijnen ook op dumpjekunst.nl en eerder bij kvk netwerk, cnv zelfstandigen en snelafstuderen.nl. Een thema dat in veel columns op één of andere manier terugkomt, is de onttovering van zijn wereld.