Categorieën
Columns

Helmantel

Henk Helmantel is kunstenaar van het jaar geworden en dat roept bij velen de hoop op dat zijn werk nu toch spoedig in het Groninger Museum te vinden zal zijn. De discussie is al eerder gevoerd, maar ik denk dat de presentatrice van RTV Noord het algemene sentiment goed verwoordde met de vraag dat het Groninger Museum nu toch niet meer om hem heen kon. Welnu, ik denk dat het museum nog steeds goed om de schilder Helmantel heen kan en het “trekken van een lange neus” is een gebaar dat volledig misplaatst is.

Hoort Helmantel in het Van Gogh museum? Nee, daar horen de werken van Van Gogh te hangen. Hoort Helmantel in het postzegelmuseum? Nee, daar horen voornamelijk postzegels tentoongesteld te worden. Hoort Helmantel thuis in het Groninger Museum? Nee, want dat museum heeft gewoon een andere doelstelling. De naam suggereert misschien wel dat het zou gaan om kunst uit Groningen, maar misschien slaat de naam veel meer op de locatie van het museum.

Eén van de doelstellingen van het museum is om `het publiek [te] verwonderen en aanzetten tot meningsvorming`. Hoe zou Helmantel hier ooit in moeten passen? Zijn werk is ontegenzeggelijk knap en voor velen van een ongekende schoonheid, maar waar zit de verwondering? Waar het aanzetten tot meningsvorming?

Dat juist die componenten ontbreken is ook niet verwonderlijk als we bedenken dat het hier een religieus man betreft. Religieuze mensen stellen minder vragen, hun wereld is immers helder en duidelijk. Een goed voorbeeld is president Bush. Voor Bush was het klip en klaar dat er goed en kwaad in de wereld is en waar het zich ophoudt. Daar is geen verwondering, daar is slechts het weten.

Desalniettemin geef ik Helmantel graag een kans. Een belangrijk aspect van kunst is namelijk de rol van de toeschouwer. Die is geen passieve observator maar denkt als het ware mee met het kunstwerk. Als we de verwondering dus niet kunnen vinden in de bedoelingen van de kunstenaar, dan is die misschien te vinden bij de toeschouwer. Ik verwonder mij bijvoorbeeld over de durf van de kunstschilder om zijn leven hier aan te wijden. Veel mensen van mijn generatie zouden worden bevangen door angst bij het vooruitzicht om veel andere zaken mis te lopen.

Tenslotte, dat het juist de statenfractie van de Christenunie was die vorig jaar politieke vragen stelde over het beleid van het Groninger Museum is veelzeggend. Eén van de argumenten van de CU was overigens dat de subsidies inmenging in het beleid zouden rechtvaardigen. Met hetzelfde argument zouden zij ook kunnen pleiten voor een aanpassing van het curriculum van de universiteit: veel mensen geloven de bijbel, de universiteit krijgt subsidies, dus vervang de colleges over Darwin door colleges over het creationisme.

Zolang Helmantel in de eeuwenoude traditie blijft werken levert dat geen plek op in het Groninger Museum. Zolang zijn liefhebbers vooral in de christelijke hoek zitten zal daar de verwondering ook niet ontstaan. Zolang het Groninger Museum… Misschien zijn we toe aan een Helmantelmuseum? Waarom hoor ik dat idee nergens? Waarom is het zo belangrijk dat het juist in het gerenommeerde Groninger Museum moet komen te hangen? Een stukje propaganda misschien?

TIP : bekijk ook eens deze site over de grootste uitdaging van deze tijd, namelijk je leven zin geven in een wereld die geen zin meer lijkt te bieden.

Categorieën
Columns

Topsalarissen

Als het dan toch zo moet zijn dat topsalarissen worden aangepakt, waarom de zaken dan niet gelijk goed aanpakken? Waarom zou de premier bijvoorbeeld zoveel moeten verdienen? Die verdient ook een paar keer het modaal inkomen. Waarom verdient uw baas zoveel meer? Omdat hij een meer verantwoordelijke baan zouden hebben? Akkoord, maar dan daag ik u uit om te vertellen wat dat dan is “verantwoordelijkheid”? Als voorzet geef ik een voorbeeld dat ik ontleen aan mijn vroegere wiskundeleraar meneer Van Putten.

Deze man wist mij in één klap duidelijk te maken dat de inkomensverschillen blijven bestaan omdat we erin blijven geloven. Hij gaf het verhaal van de vuilnismannen in Italië die na dagen van staken hele steden ontwrichtten. Deze vuilnismannen stelde hij tegenover politici die zonder gemist te worden met zomerreces kunnen gaan. Welk werk is nu verantwoordelijker?

Het woord “comments” rechtsboven biedt u de gelegenheid om een reactie te plaatsen.

TIP : bekijk ook eens deze site over de grootste uitdaging van deze tijd, namelijk je leven zin geven in een wereld die geen zin meer lijkt te bieden.

Categorieën
Columns

Topsalarissen

In Nederland zijn er mensen met topsalarissen. En gelukkig maar! De veelvuldig geplaatste overzichten in de media maken het overbodig om hier de feiten nog eens door te nemen. Met naam en toenaam worden de heren grootverdieners te kijk gezet, men zou bijna zeggen op het schavot gezet. Het gaat in de uitzonderlijkste gevallen om salarissen van enkele miljoenen per jaar.

Deze hoge salarissen raken een gevoelige snaar bij de meesten. Argumenten tegen zulke salarissen komen echter meestal niet verder dan de constatering dat het buiten alle proporties is of exhorbitante zelfverrijking. Ook de rhetorische vraag waarom iemand nu zoveel moet verdienen wordt ook veel gehoord.

Mijn standpunt is dat ik blij ben dat er mensen zijn die veel verdienen. Met al dat geld doen die mensen namelijk iets en het maakt mij daarbij niet uit of het geld naar een goed doel gaat of naar een luxe aankoop. Het feit is dat ze er dingen mee doen die niet mogelijk zouden zijn wanneer ze minder verdienden. Een paar voorbeelden: een exclusieve sportauto kopen, een ideële stichting oprichten en financieren, en investeren in startende ondernemingen.

De sportauto is niet alleen iets waar de eigenaar van geniet, ook passanten kunnen er van genieten. De stichting helpt op een zichtbare en direct manier en de onderneming was misschien niet opgericht zonder kapitaal. Het punt dat ik wil maken is dat de grootverdiener niet op zijn geld zit. Het geld wordt uitgegeven waardoor anderen er profijt van hebben. En doordat het gaat om veel geld is het ook mogelijk om exclusieve zaken te kopen zodat ambachten behouden blijven. Zou een hovenier niet graag een grote tuin met onbeperkte middelen willen ontwerpen? Jan modaal huurt hem niet in.

Als niemand veel meer mag verdienen dan, dan blijft de middelmatigheid over. Ik hoop dat ze blijven bestaan, de grootverdieners, al was het alleen maar om te genieten van hun voorbij varende luxejachten en statige landhuizen. Lang leve de grootverdiener!

TIP : bekijk ook eens deze site over de grootste uitdaging van deze tijd, namelijk je leven zin geven in een wereld die geen zin meer lijkt te bieden.

Categorieën
Columns

Marktwerking


Wat is marktwerking? Als er meer vraag is, dan stijgen de prijzen. Dit is een centraal onderdeel van ´de markt´, die onpersoonlijke kracht die het geheel van vraag en aanbod reguleert. Je ziet het overal gebeuren: huizenprijzen, olieprijzen en staalprijzen. Ook dichterbij zien we de markt in actie. Op verkoopsites gebeurt namelijk hetzelfde. Daar zien we mensen tegen elkaar opbieden om het aangebodene te bemachtigen. Immers, was er maar één bieder, dan zou hij of zij het bod niet verhogen. Ook hier: meer vragers, hogere prijzen.

Is dit echter een noodzakelijk gevolg? Nee, het is een regel die best anders had kunnen zijn. Het is geen regel die vergelijkbaar is met de natuurwetten zoals de zwaartekracht. Als je een appel loslaat zal deze altijd vallen, dit kan niet anders. De regel van de markt kan best anders zijn, maar dat moet u wel eerst geloven. Daarom een voorbeeld.

Stel u biedt uw auto te koop aan. Al snel heeft u meerdere bieders die elkaar de loef proberen af te steken. Dan kunt u het hoogste bod accepteren, maar wat houdt u tegen om een lager bod te accepteren? Niet ´de markt´, die komt u heus niet persoonlijk dwingen om het hoogste bod te accepteren. Niets houdt u tegen om een lager bod te accepteren. Misschien gunt u uw auto de hoogste bieder niet omdat het een vervelende kwal is.

Een verkoper bepaalt zelf aan wie de auto wordt verkocht en voor hoeveel. De keuze hangt af van verschillende factoren, geld kan daar één van zijn. Tezamen vormen deze factoren de verdeelsleutel. Bij marktwerking is geld de enige verdeelsleutel. Bij ontwikkelingshulp gaat het niet om geld. Ziet u het al voor zich dat een Afrikaans voedselkonvooi haar lading aflevert bij de hoogste bieder? Nee toch? Bij ontwikkelingshulp wordt de hulp verdeeld onder mensen die juist geen geld hebben.

U als verkoper zou ook kunnen kijken naar de behoefte. Wie van de bieders heeft in uw ogen een grotere behoefte aan uw auto? Is dat het grote gezin of is dat de miljonair die toevallig uw type auto verzamelt.

Het probleem is dat we van jongs af aan horen dat prijzen stijgen als de vraag groter wordt. Als we dit geloven, dan wordt het vanzelf waar. Iedereen handelt ernaar en zet geen vraagtekens bij stijgende prijzen. Dat is immers zoals we verwachten dat het gaat en zo wordt het een zelfvervullende profetie.

Wat is nu marktwerking? De volgende keer dat u ´de markt´ in actie ziet, weet u het. U ziet gewoon een hebberig persoon die meer, meer, meer wil. Ik stel voor om mensen van jongs af aan te leren dat wanneer de vraag toeneemt, de mensen aardiger worden!