Categorieën
Columns

Stoelpoten

De top drie van vragen is werkelijk maar het topje van de ijsberg aan alle mogelijke vragen. Alles is namelijk te bevragen. Van sommige vragen wens ik zo af en toe dat ik ze nooit gesteld had. Want met al die vragen heb ik de stoelpoten één voor één onder mijzelf vandaangezaagd. Wat is kennis? Onzekere kennis. Wat is een zelf? Een handig begrip, maar niet bestaand. Wat is de zin van het bestaan? Geen idee. Wat is goed? Lastig. Wat is kwaad? Nog veel lastiger. Waarom zou ik het goede doen? Boem! Ik heb geen poot meer over.

In de boeken van Joep Dohmen pleit de hoogleraar aan de Universiteit voor Humanistiek vaak voor een terugkeer naar de zorg voor zichzelf. Deze zelfzorg zijn wij Westerse mensen in de laatste eeuw meer en meer uit het oog verloren. Tegenwoordig lijkt het alsof de mensen alleen nog maar op aarde zijn om de `rangen der gelukzaligen te versterken´ zoals Pascal Bruckner het verwoordt in `Gij zult gelukkig zijn!´. Geluk is verworden tot een gevoel dat te koop is waarmee ook het idee wordt bevestigd dat geluk een voortdurend gevoel is. Het streven naar geluk is in de plaats gekomen voor het streven om een goed mens te zijn.

Nu heb ik veel waardering voor de ideeën van Dohmen, maar ik kan mij voorstellen dat niet iedereen even overtuigd raakt van de noodzaak om aan zelfzorg te doen. Het argument dat een leven zonder zelfzorg niet meer is dan een aangesloten reeks van toevalligheden, oftewel een fragmentarisch leven, zou voor mij niet de eye-opener zijn die me zou doen besluiten om bewuster te leven. Daarvoor is het,  het idee van een fragmentarisch leven, te abstract en te indirect. Mensen gaan eerder over tot actie wanneer het resultaat van hun handelen direct en zichtbaar is, blijkt ook uit psychologische studies.

Zonder stoelpoten wordt de roep om een sterk argument alleen maar sterker. Het argument voor zelfzorg dient ten eerste de stoelpoten te vervangen en dient ook nog eens te concurreren met de massamedia die ons van alles en nog wat willen doen laten geloven. Het belang van imago, succes en rijkdom om er een paar te noemen. Dus waarom zelfzorg? Ik denk dat wanneer men uitgaat van het idee dat het leven waardevol is dat het antwoord niet gevonden kan worden. Het antwoord komt met de vraag ´waarom leven?´

TIP : bekijk ook eens deze site over de grootste uitdaging van deze tijd, namelijk je leven zin geven in een wereld die geen zin meer lijkt te bieden.

Categorieën
Columns

Marktwerking


Wat is marktwerking? Als er meer vraag is, dan stijgen de prijzen. Dit is een centraal onderdeel van ´de markt´, die onpersoonlijke kracht die het geheel van vraag en aanbod reguleert. Je ziet het overal gebeuren: huizenprijzen, olieprijzen en staalprijzen. Ook dichterbij zien we de markt in actie. Op verkoopsites gebeurt namelijk hetzelfde. Daar zien we mensen tegen elkaar opbieden om het aangebodene te bemachtigen. Immers, was er maar één bieder, dan zou hij of zij het bod niet verhogen. Ook hier: meer vragers, hogere prijzen.

Is dit echter een noodzakelijk gevolg? Nee, het is een regel die best anders had kunnen zijn. Het is geen regel die vergelijkbaar is met de natuurwetten zoals de zwaartekracht. Als je een appel loslaat zal deze altijd vallen, dit kan niet anders. De regel van de markt kan best anders zijn, maar dat moet u wel eerst geloven. Daarom een voorbeeld.

Stel u biedt uw auto te koop aan. Al snel heeft u meerdere bieders die elkaar de loef proberen af te steken. Dan kunt u het hoogste bod accepteren, maar wat houdt u tegen om een lager bod te accepteren? Niet ´de markt´, die komt u heus niet persoonlijk dwingen om het hoogste bod te accepteren. Niets houdt u tegen om een lager bod te accepteren. Misschien gunt u uw auto de hoogste bieder niet omdat het een vervelende kwal is.

Een verkoper bepaalt zelf aan wie de auto wordt verkocht en voor hoeveel. De keuze hangt af van verschillende factoren, geld kan daar één van zijn. Tezamen vormen deze factoren de verdeelsleutel. Bij marktwerking is geld de enige verdeelsleutel. Bij ontwikkelingshulp gaat het niet om geld. Ziet u het al voor zich dat een Afrikaans voedselkonvooi haar lading aflevert bij de hoogste bieder? Nee toch? Bij ontwikkelingshulp wordt de hulp verdeeld onder mensen die juist geen geld hebben.

U als verkoper zou ook kunnen kijken naar de behoefte. Wie van de bieders heeft in uw ogen een grotere behoefte aan uw auto? Is dat het grote gezin of is dat de miljonair die toevallig uw type auto verzamelt.

Het probleem is dat we van jongs af aan horen dat prijzen stijgen als de vraag groter wordt. Als we dit geloven, dan wordt het vanzelf waar. Iedereen handelt ernaar en zet geen vraagtekens bij stijgende prijzen. Dat is immers zoals we verwachten dat het gaat en zo wordt het een zelfvervullende profetie.

Wat is nu marktwerking? De volgende keer dat u ´de markt´ in actie ziet, weet u het. U ziet gewoon een hebberig persoon die meer, meer, meer wil. Ik stel voor om mensen van jongs af aan te leren dat wanneer de vraag toeneemt, de mensen aardiger worden!